İyi,
temiz ve
adil gıda için
onarıcı tarım ve besicilik hareketi
Harman, Türkiye'de onarıcı üretim yapan çiftlikleri, üreticileri, şefleri, tüketicileri ve destek veren paydaşları bir araya getirerek gıda sisteminin ekolojik, sosyal ve kültürel onarımını destekleyen; öğrenme, işbirliği ve görünürlük altyapısı sunan bir ağ, program ve harekettir.
"Amacımız, gıda zincirinin, toprağı iyileştirdiği, biyolojik çeşitliliği artırdığı, üreticiyi güçlendirdiği ve gelecek nesiller için yaşanabilir ekosistemler oluşturduğu bir dönüşüme katkı sağlamak."
Zarar vermeme’nin ötesine geçen
‘onaran bir gıda sistemi’
Harman, Etki Çemberleri Vakfı tarafından gıda sistemimizde sürdürülebilir bir geleceği birlikte kurmak için başlatılmıştır.
Doğanın destekleyici gücünden ilham alıyoruz. İyi, temiz ve adil gıda idealine inanan herkesi bu etki çemberinin bir parçası olarak ülkemizin tarım ve gıda dönüşümüne katkı vermeye davet ediyoruz.
HARMAN NEDİR?
Ne Yapıyoruz?
Harman Hakkında
Harman; toprağa, insana ve doğaya değer veren bir dönüşüm hareketidir. Onarıcı tarım uygulamalarıyla toprağı yeniden canlandıran, yerel üreticiyi güçlendiren ve gıda sistemini sürdürülebilir kılan bir program. Çiftçiden girişimciye, akademisyenden tüketiciye kadar herkesi aynı masa etrafında toplayan Harman, İyi örnekleri görünür kılarak ve yenilikçi çözümleri destekleyerek gıda geleceğimizi dönüştürmeyi hedefler. Kısacası Harman, topraktan başlayan ve hepimizi içine alan bir değişim yolculuğudur. Sağlıklı bir gelecek için bugün bir araya geliyoruz; toprağın bereketini, toplumun refahını birlikte harmanlıyoruz.
Onarıcı üretim yapan çiftlikleri görünür kılıyoruz.
Ekolojik, ekonomik ve sosyal etkiyi birlikte değerlendiriyoruz.
Onarıcı tarım ve besicilik alanında işbirlikleri geliştiriyoruz.
Kadınların ve gençlerin üretim süreçlerine katılımını destekliyoruz.
Öğrenme, deneyim paylaşımı ve iyi uygulama dolaşımı sağlıyoruz.
PAYDAŞ HARİTASI
Harman Paydaş Haritası, onarıcı tarım ve gıda dönüşümüne katkı veren herkesi tek bir platformda bir araya getiriyor. Çiftçiler, besiciler, gıda girişimleri, akademisyenler, kamu kurumları, yatırımcılar… Kim olursanız olun, eğer siz de bu dönüşüme dahilseniz haritamızda yeriniz var.
Paydaş Haritası sayesinde benzer hedefleri paylaşan insanlar ve kurumlar birbirini bulacak, yeni iş birlikleri filizlenecek. Gelin, siz de haritamıza isminizi ekleyin; Türkiye’nin dört bir yanında büyüyen onarıcı gıda ağına katılın.
Harman, etkiyi tek merkezden değil;
Harman birbirini besleyen halkalar üzerinden büyür.
"Harman'ın yarattığı etki, suya atılan bir taşın halkaları gibi yayılır..."
Toprağı İyileştirir
Onarıcı tarım yöntemleri toprağın yeniden hayat bulmasını, su ve besin tutma kapasitesinin artmasını sağlar. Verimli ve canlı toprak demek, daha bereketli hasatlar demek.
Çiftçiyi Güçlendirir
Toprak canlandığında çiftçinin emeği değer kazanır. Üreticiler daha kaliteli ürünler yetiştirip adil kazanç elde eder, kırsal yaşam tekrar cazip hale gelir. Afetlere hazırlar ve dayanıklılığı artırır.
Toplumu Besler
Güçlü çiftçiler ve temiz üretim, yerel ekonomiyi canlandırır ve toplumun her kesimine sağlıklı gıdanın ulaşmasını sağlar. Hepimizin sofrası çeşitlenir, güvenle dolar.
Geleceği Korur
Doğayla dost tarım uygulamaları iklim krizini yavaşlatır, biyolojik çeşitliliği artırır. Gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakmamıza yardımcı olur.
NEDEN BU DÖNÜŞÜME İHTİYAÇ VAR?
Türkiye’de tarım ve besicilik, iklim krizinin tetiklediği yangın, su baskını ve kuraklık gibi felaketlere; toprak erozyonu, su stresi ve yükselen girdi maliyetlerine karşı savunmasız kaldı. Mevcut üretim modelleri kısa vadeli verimlilik için doğal kaynakları hızlıca tüketiyor, geleneksel yöntemlere bağımlı kalıyor. Bu durum hem ekosistemleri yıpratıyor hem de çiftçilerin uzun vadeli gelirini riske atıyor; tüketicilerin ise sağlıklı, kaliteli gıda bulmasını zorlaştırıyor.
İşte tam da bu sebeple onarıcı tarım ve besicilik artık bir seçenek değil zorunluluk.
Toprağın organik maddesini ve biyolojik canlılığını artıran, su tutma kapasitesini yükselten, karbon döngüsünü düzelten bütüncül bir yaklaşım olan onarıcı tarım, ekonomiyi ve gıda güvenliğini de gözeterek kırsal kalkınmaya hizmet eder. Ancak şu an uygulamalar dağınık ve görünür değil; bilgi paylaşımı zayıf, finansmana erişim sınırlı. Harman, bu parçalı yapıyı tüm paydaşları tek bir ağ altında buluşturarak dönüştürecek çözümleri hızla yaygınlaştırmayı hedefliyor.
Harman'daki Akış
Bir Araya Geliyoruz
Ortak vizyonu paylaşan çiftçiler, uzmanlar, işletmeler, yerel yetkililer ve destekçiler Harman çatısı altında buluşur. İlk adım olarak bir iletişim ağı ve paydaş haritası oluşturulur, böylece birbirimizi tanır, öğrenmeye başlarız.
Öğreniyoruz, Uyguluyoruz, İyi Uygulamaları Tanıyoruz
Atölye çalışmaları, eğitimler ve pilot projelerle onarıcı tarımın yöntemlerini sahada hayata geçiriyoruz. Toprağı analiz etmeyi, iklim dostu teknikleri ve yenilikçi çözümleri birlikte öğreniyoruz. Öğrendiklerimizi tarlada, bahçede uygulamaya geçirerek değişimi başlatıyoruz. İyi örnekleri tanıyoruz.
Paylaşıyoruz ve Büyüyoruz
Elde ettiğimiz başarıları ve deneyimleri herkesle paylaşıyoruz. İyi örnekleri görünür kılarak diğer üreticilere ilham oluyor, yeni katılımcıları cesaretlendiriyoruz. Her küçük başarı hikâyesi, daha büyük bir değişimin tohumunu atıyor. Zamanla Harman ağı genişliyor, etki halkalarımız daha uzaklara ulaşıyor.
Harman, dalga dalga büyüyen bir yol haritasıyla çalışır
Haritalama:
İlk aşamada Türkiye’nin dört bir yanındaki aktörleri tespit ediyoruz. Saha taramalarıyla onarıcı tarım uygulayan çiftçileri, işletmeleri ve destekçileri kayda geçiriyoruz. Böylece kimin nerede ne yaptığını, hangi ekipman ve bilgiye ihtiyaç duyduğunu belirleyen kapsamlı bir harita oluşturuyoruz.
Agora ve PESA:
Haritalamada ortaya çıkan paydaşlarımızı düzenlenecek atölye ve anketlerde bir araya getiriyoruz. Agora adı verilen bu buluşmalarda, paydaşlar ihtiyaçlarını, deneyimlerini ve fikirlerini paylaşıyor. PESA gibi analitik yöntemlerle sorun alanlarını ve öncelikleri belirliyoruz. Ortak akılla çözüm önerileri geliştiriyoruz. Herkesin “bu süreç bana ne kazandıracak” sorusunun cevabını net olarak görüyoruz. Daha fazlası için buradan bilgi alabilirsiniz.
Destek & Eylem:
Son aşamada, belirlenen ihtiyaçları karşılayacak kaynakları harekete geçiriyoruz. Eğitim programları, teknoloji destekleri, pazarlama ve satış kanalları, finansman ve hibe imkanları sahaya indirilir ve ödül programı tanıtılır ve uygulanır. Üreticilerle şefleri, pazar aktörlerini ve finans kurumlarını aynı projeler etrafında birleştiriyoruz. Bu sayede, geliştirilen çözümler hızla uygulamaya konur ve somut sonuçlar alınır. Süreç boyunca atölyeler, danışmanlık, takip sistemleri ve değerlendirmeler ile ilerlemeyi ölçüyor, başarı hikayelerini görünür kılıyoruz.
İYİ, TEMİZ, ADİL GIDA MANİFESTOSU
İYİ GIDA
Lezzetli, taze, mevsimsel ve yerel. Her lokmasında topraktan sofraya uzanan hikayeyi taşıyan gıda. Binlerce yıllık bilgelik ve geleneksel yöntemlerle üretilir.
TEMİZ GIDA
Çevreyi, hayvan refahını ve insan sağlığını tehdit etmeyen üretim yöntemleriyle. Kimyasalsız, hormonsuz, doğal döngülere saygılı.
ADİL GIDA
Üreticiler için onurlu bir yaşam, tüketiciler için erişilebilir fiyat. Emeğin karşılığını bulan, kısa tedarik zinciriyle üreticinin ve tüketicinin el ele verdiği gıda.
ETKİ HALKALARI
Harman’da herkes kendi rolüyle kolektif bir dönüşüm çemberinin içindedir. Bu amaçla birbirine bağlı bir zincirin parçaları olan üç ana etki halkası oluşturduk:
Üretenler
Tarım ve hayvancılıkla doğrudan uğraşan küçük ve orta ölçekli çiftçiler, üretici aileler, kooperatifler bu halka içindedir. Onarıcı uygulamalar yapan ya da geçiş yapmak isteyen üreticiler aramızda temel güçtür.
Bilgi & Uzmanlık
Akademisyenler, uzmanlar, STK’lar ve eğitimciler “know-how” paylaşanlar olarak yer alır. Tarımsal teknikler, pazarlama gibi konularda bilgi sağlar, mentorluk ve eğitim vererek üreticilerin yanındadırlar.
Pazar & Kaynak
Finansman, lojistik, pazarlama ve politika desteği sunan kurum ve kuruluşlardan oluşur. Ortak ağlar kurar, alım-satım kanalları yaratır ve tüm etki çemberinin üretimini pazara ulaştırmasını mümkün kılarlar.
ÖDÜL PROGRAMI VE ÇAĞRIMIZ
Etki Çemberleri Vakfı, Harman'ın ilk yılı için 1 milyon TL'lik bir başlangıç fonu ayırdı. Bu fon, ödül programı kapsamında seçilecek projelere görünürlük, hibe ve destek olarak aktarılacak. Siz de fikirlerinizle, emeğinizle veya katkılarınızla bu harekete güç verin.
İrtibata GeçinHAKKIMIZDA
Etki Çemberleri Vakfı, sürdürülebilir kalkınma ve sosyal etki alanında faaliyet gösteren bir sivil toplum kuruluşudur. Vakıf olarak, küresel vizyonlu fikirleri yerelden hayata geçirmeyi ilke edindik. Tarım, çevre ve gıda egemenliği gibi konularda uzman gönüllülerden oluşan ekibimiz, işbirlikçi projeler geliştirerek toplumsal dönüşümü destekler.
Harman da bu misyonun bir parçası olarak doğdu: Yerel paydaşlarla birlikte yenilikçi çözümler üreten, dayanışmayı arttıran ve gıda sistemimizde güveni sağlayan bir programa dönüşüyor. Etki Çemberleri Vakfı hakkında daha fazla bilgi için web sitemizi ziyaret edebilir, diğer projelerimizi keşfedebilirsiniz.
El ele verelim; toprağı, çiftçiyi, tüketiciyi, geleceği hep birlikte besleyelim!
Zarar vermeme’nin ötesine geçen ‘onaran bir gıda sistemi’
Türkiye'de onarıcı üretim yapan çiftlik, üretici veya şef misiniz? Destek almak için aşağıdaki paydaş haritası formunu doldurun.
Paydaş Haritasında Yerinizi Alın
Aşağıdaki bilgileri doldurarak sürece katılabilirsiniz.
DESTEK MODELLERİ
Bireysel Destek
Çiftçiler, besiciler ve yerel üreticiler için eğitimler, danışmanlık, mentor eşleşmeleri ve küçük hibe/başlangıç fonları. Biyolojik mücadele eğitimi, dijital pazarlama kursları gibi doğrudan sahada dönüşüm sağlayacak programlar.
Kurumsal İşbirlikleri
Özel sektör şirketleri, kamu kurumları ve STK'larla ortak projeler. Kurumsal satın alım ağları kurma, hibe programları oluşturma, belediyelerle yerel tarım ve pazar projeleri geliştirme.
Kadın Odaklı Programlar
Kadın çiftçiler ve girişimciler için özel destek paketleri. Tarımda kadın liderliğini güçlendirecek mentorluklar, kooperatifleşme eğitimleri ve mikrofinans imkanları.
Tematik Destekler
Toprak sağlığı, su yönetimi, biyolojik çeşitlilik, iklim uyum projeleri için uzman ağları ve fonlar. Her tematik alanda yerel ortaklarla çözüm odaklı çalışmalar.
Destekçi Olun
Paydaş haritasında iyi örnekleriniz ve destek modelinizle yer almak için bizimle doğrudan iletişime geçin. Kurumsal işbirlikleri için sizi dinlemekten memnuniyet duyarız.
İLETİŞİME GEÇİNHarman Ödül Programı
Etki Çemberleri Vakfı,
Harman Programı’nı
sürdürülebilir bir geleceği birlikte kurmak için başlattı.
Bu yolculukta gördük ki;
Türkiye’nin dört bir yanında, kimi zaman adı konmamış, kimi zaman görünürlük bulamamış ama toprağı iyileştiren, üreticiyi güçlendiren sayısız iyi uygulama var.
Bazıları gelenekten geliyor, bazıları deneme–yanılmayla öğrenilmiş, bazıları ise sessizce sürdürülüyor.
Ama ortak bir noktaları var:
Doğayla mücadele etmiyorlar. Onunla iş birliği yapıyorlar.
"Doğayla iş birliği yapanların görünmez hikayesini
görünür kılmak istiyoruz."
Bu Program Neden Var?
Harman Ödül Programı, onarıcı tarım ve besicilik yaklaşımıyla iyi, temiz ve adil gıda süreçlerine katkı sağlayanları desteklemek ve görünür kılmak için doğdu.
Bu bir yarışma değil.
Birincilik ya da eleme aramıyoruz.
Amacımız;
İyi örneklerin kaybolmaması, paylaşılması ve çoğalması.
Toprağı iyileştiren bir uygulama başka bir üreticiye ilham verebilsin diye.
Adil bir üretim ilişkisi başka bir tedarik zincirinin başlangıcı olabilsin diye.
Sıkça Sorulan Sorular
Harman ve onarıcı tarım hakkında merak ettikleriniz
01
Onarıcı tarım ve besicilik nedir?
Onarıcı tarım ve besicilik; toprağı, suyu, biyolojik çeşitliliği ve yerel ekosistemleri yalnızca korumayı değil, aktif biçimde iyileştirmeyi amaçlayan bütüncül bir üretim yaklaşımıdır.
Bu modelde toprak bir üretim aracı değil, yaşayan bir ekosistem olarak görülür. Kimyasal girdiler azaltılır ya da terk edilir; toprağın organik madde miktarı artırılır, karbon toprakta tutulur ve doğal döngüler yeniden canlandırılır.
Amaç; gelecek nesiller için daha verimli, daha dirençli ve iklim krizine karşı daha dayanıklı bir tarım ve gıda sistemi bırakmaktır.
02
Onarıcı besicilik neyi farklı yapar?
Onarıcı besicilikte mesele hayvanların varlığı değil, hayvancılık yöntemleridir.
Doğru zamanlama ve yoğunlukla yapılan planlı ve döngüsel otlatma; mera ekosistemlerini iyileştirir, toprağın karbon tutma kapasitesini artırır ve suyun toprakta daha iyi tutulmasını sağlar.
Böylece hayvancılık, çevresel bir yük olmaktan çıkar; toprağı besleyen, biyolojik çeşitliliği artıran ve kırsal kalkınmayı destekleyen bir çözüme dönüşür.
03
Organik üretimden farkı nedir?
Organik üretim çoğunlukla “ne yapılmaması gerektiğini” tarif eder.
Onarıcı yaklaşım bunun ötesine geçer; toprağın, bitkilerin, hayvanların ve suyun nasıl iyileştirileceğine odaklanır.
Harman için mesele sadece zarar vermemek değil, onarmaktır.
04
Geleneksel yöntemlerle üretim yapıyorum, yine de dahil olabilir miyim?
Evet.
Harman bir “mükemmel üreticiler kulübü” değil, bir dönüşüm programıdır.
Eğer üretim pratiğini doğa, toprak ve ekosistemle daha uyumlu hâle getirmeye niyetin varsa, mevcut yöntemlerinden bağımsız olarak Harman ekosistemine dahil olabilirsin.
05
Sertifika zorunlu mu?
Hayır.
Harman bir sertifikasyon sistemi değildir.
Bizim için belirleyici olan; şeffaflık, etik duruş ve iyileştirme yönünde atılan adımlardır.
06
Neden bu yaklaşım bugün bu kadar önemli?
Çünkü toprak, su ve biyolojik çeşitlilik kendini sonsuzca yenileyen kaynaklar değil.
Onarıcı tarım ve besicilik; kısa vadeli verim yerine uzun vadeli ekosistem sağlığını, “daha fazla” yerine yeterli ve dengeli olanı seçmeyi önerir.
Bu da sadece tarımı değil, insan–toprak ilişkisini de onarır.